W ostatnich tygodniach mieliśmy możliwość eksplorowania placówek edukacji zawodowej we Francji. Byliśmy ciekawi, czym różni się tamtejszy system od systemu polskiego, jakie ma założenia i praktykę działania.
W marcu odwiedziliśmy Lycée Sacré-Coeur w Amiens. Jest to szkoła przygotowująca do pracy w zawodach ekonomicznych i handlowych. Działa w modelu szkoły prywatnej dotowanej ze środków publicznych, w związku z czym uczniowie tylko w niewielkim stopniu partycypują w kosztach kształcenia. Uczestniczyliśmy w kilku lekcjach przedmiotów zawodowych i obserwowaliśmy różne metody pracy, jakie stosowali nauczyciele. Ciekawa dla nas była swobodna atmosfera zajęć i dużo miejsca na indywidualne preferencje uczniów. Niespotykanym w polskich warunkach rozwiązaniem był mały butik prowadzony przez szkołę, który służy do nauki zawodów handlowych. Można w nim dokonać rzeczywistych zakupów, a część sprzedawanych rzeczy pochodzi z „drugiej ręki”, co zwiększa świadomość konsumpcyjną uczniów. Zaskoczeniem w Amiens był sam budynek szkoły, który jeszcze stosunkowo niedawno był neogotyckim kościołem. Wskutek nabycia go przez prywatnych właścicieli został zaadaptowany do warunków edukacyjnych. Z dawnej funkcji zachowano jedynie kaplicę, w której uczniowie mogą oddać się kontemplacji i skupieniu w przerwach między lekcjami.
Inaczej zorganizowane jest centrum kształcenia zawodowego, które odwiedziliśmy na południu Francji. CFA du BATIMENT PACA (Provence-Alpes- Côte d’Azur) to sieć sześciu placówek zawodowych, które przygotowują do pracy w branży budowlanej. Każda z nich znajduje się w innym mieście. My mogliśmy poznać i porównać lokalizacje w Tulonie i Aix de Provance. Każdy z oddziałów ma swoje kierownictwo, hale warsztatowe i sieć pracodawców, z którymi współpracuje. Wspólna dla wszystkich jest strategiczna polityka edukacyjna i zarząd, w skład którego wchodzą przedstawiciele pracodawców i związków zawodowych. Mimo tej partycypacji system kształcenia we Francji jest dosyć mocno scentralizowany.
Podczas wizyty mogliśmy obserwować pracę uczniów w różnych zawodach – od projektowania po budowlane prace wykończeniowe. Ciekawe było wykorzystanie wirtualnej rzeczywistości i narzędzi viarowych do ćwiczenia czynności zawodowych. Duże zróżnicowanie kulturowe grup powoduje, że prace i projekty zaliczeniowe uczniów nawiązywały do różnych stylów i wzorców kulturowych całego niemal świata. Centrum jest bardzo aktywne w projektach mobilności zawodowej, w tym Erasmus+. Podczas naszej wizyty uczniowie byli przygotowywani do udziału w World Skills, które w tym roku odbędą się w Marsylii.
Z rozmów z kierownictwem obu placówek wywnioskowaliśmy, że, podobnie jak we Włoszech, we Francji organizacja systemu edukacji jest wymagająca wobec kandydatów na nauczycieli. Po studiach przygotowujących do zawodu przystępują oni do centralnego egzaminu nauczycielskiego, który przeprowadzany jest raz w roku. Wyniki egzaminu plasują zdających na liście rankingowej. Najlepszym oferowane są wolne etaty w szkołach, jednak brany jest pod uwagę region całego kraju. Może się więc zdarzyć, że decyzja o przyjęciu etatu wiązać się będzie z przeprowadzką do innego regionu. Ponieważ stałych miejsc pracy jest mniej niż kandydatów, część nauczycieli pracuje wiele lat na umowach cywilnoprawnych.
Dziękujemy pracownikom obu placówek za serdeczne przyjęcie naszych grup i podzielenie się doświadczeniami. Z przyjemnością odwzajemnimy się w Polsce.
